Groene thee: het antioxiderende blad, van kopje tot huidverzorging

Dezelfde plant als zwarte thee, omgekeerde verwerking: het blad van Camellia sinensis wordt door verhitting gestabiliseerd in plaats van geoxideerd. Deze werkwijze, afkomstig uit China en Japan, behoudt de catechinen — waaronder het bekende EGCG — die in cosmetica worden gebruikt. Bij NOPAL LIFE wordt dit extract gecombineerd met cactusvijgenolie voor een gecombineerde huid en een doffe teint.

Het punt dat in de meeste fiches wordt vergeten: er bestaat niet aan de ene kant een struik « voor groene thee » en aan de andere kant een struik « voor zwarte thee ». Eén soort, Camellia sinensis, levert beide, evenals oolong en pu-erh. Alles wordt bepaald door de uren na de pluk.

Zodra een blad is geplukt, zetten de enzymen de oxidatie in gang: polyfenolen veranderen, het blad wordt bruin, de infusie krijgt een koperkleur en de smaak wordt ronder — dat is zwarte thee. Om groene thee te verkrijgen, onderbreekt men dit proces binnen enkele minuten met hitte. In Japan worden de bladeren ongeveer dertig seconden met stoom behandeld; in China worden ze droog verhit in een grote wok. In beide gevallen wordt het enzym geneutraliseerd en behoudt het blad zijn kleur, zijn plantaardige tonen… en het grootste deel van zijn catechinen.

Nu we toch bezig zijn: iets over de naam. In het Engels zegt men green tea: dat « tea » komt van het woord te, de uitspraak van thee in het Min-dialect van Zuidoost-China, terwijl het Franse « thé » en het Russische tchaï uit twee verschillende handelsroutes stammen. Botanisch gezien delen twee variëteiten de plantages: Camellia sinensis var. sinensis, de kleinbladige Chinese variëteit, de meest voorkomende voor groene thee, en var. assamica, het grootbladige Assam-type, dat eerder voor zwarte thee wordt gebruikt.

Precies daarom is de cosmetica meer geïnteresseerd in groene thee dan in zwarte thee: het gaat niet om een trend, maar om behouden chemische eigenschappen. Diezelfde logica geldt bij de bereiding in de keuken — water dat te heet is, boven 85 °C, schrikt het blad op, maakt de bitterheid van de tannines vrij en verpest de infusie.

Drie stofgroepen geven groene thee zijn kenmerkende profiel en verklaren waarom hetzelfde ingrediënt zowel de sommelier, de voedingsdeskundige als de cosmeticformuleerder interesseert.

Pure groene thee bevat maar één ding: blaadjes. Gearomatiseerde groene thee bevat daarnaast bloemen, stukjes fruit of etherische oliën. Jasmijn, waarvan de bloemen de blaadjes gedurende meerdere nachten parfumeren, blijft de oudste en elegantste methode. Munt wordt in de hele Maghreb gecombineerd met Chinese gunpowder, met die uitgesproken smaak die je al bij de eerste kop herkent. Daarna volgen moderne samenstellingen: oranjebloesem, perzik, citrusvruchten, rood fruit, vanillenoten.

Twee nuttige verduidelijkingen. Ten eerste maskeert een aroma: hoe sterker het aanwezig is, hoe minder je de werkelijke kwaliteit van de blaadjes waarneemt — soms is dat precies het doel bij instapproducten. Ten tweede is Earl Grey, dat vaak in hetzelfde gesprek wordt genoemd, geen groene thee: het is een zwarte thee met bergamotaroma, hoewel er tegenwoordig ook groene varianten bestaan.

Voor cosmetisch thuisgebruik houden we het bij pure thee. Aroma's, gedroogd fruit en bloemblaadjes doen niets voor de huid en maken de bereiding onnodig ingewikkeld.

Groene thee is een van de meest bestudeerde dranken ter wereld, en een snelle zoektocht volstaat om de overvloed aan gepubliceerd onderzoek naar de bestanddelen ervan vast te stellen. We spreken ons hier niet uit over de gezondheidseffecten: NOPAL LIFE is een cosmeticahuis, geen voedingsorganisatie, en het zou oneerlijk zijn om in het laboratorium onderzochte eigenschappen om te zetten in beloften van gezondheidsvoordelen. Wat ons op deze pagina interesseert, is het blad en wat een formulator eruit kan halen.

Twee richtlijnen voor consumptie zijn daarentegen het vermelden waard. De eerste heeft betrekking op cafeïne: het blad bevat cafeïne, zoals onze identiteitskaart hierboven vermeldt, vandaar het traditionele gebruik om thee voor de eerste helft van de dag te bewaren. De tweede betreft ijzer: dranken die rijk zijn aan polyfenolen, met thee voorop, verminderen de opname van non-heemijzer — het ijzer uit plantaardige bronnen — wanneer ze bij de maaltijd worden gedronken (Hurrell et al., British Journal of Nutrition, 1999); een uur of twee ertussen laten volstaat. Voor al het overige, en zeker tijdens een zwangerschap of behandeling, weegt het advies van een zorgprofessional zwaarder dan welk onlineartikel ook.

Met andere woorden: drink het om zijn smaak, zijn plantaardige tonen en het plezier van de bereiding. Laat je huidverzorgingsroutine voor je huid zorgen.

Kwaliteit op het oog. Die is al vóór het proeven te beoordelen: hele bladeren met een heldere, levendige kleur, in plaats van een grijsachtig poeder op de bodem van de doos. Een duidelijke plantaardige geur bij het openen is een goed teken; een geur van hooi of karton veel minder. Japanse groene thee geeft groene, plantaardige infusies, Chinese groene thee meer goudkleurige en geroosterde koppen: niet beter of slechter, maar twee verhittingsmethoden en twee smaakprofielen.

De prijs. Die wordt in de eerste plaats bepaald door de oogstmethode en het oogstseizoen. Een eerste voorjaarspluk, met de hand geoogst, kost meerdere keren de prijs van machinaal geoogste thee uit het einde van het seizoen — en dat proef je in de kop. Online beoordelingen helpen om onaangename verrassingen te vermijden, maar geen enkele reactie vervangt een proeverij. Biologische groene thee beperkt bovendien residuen, een criterium dat van belang is voor een blad dat in zijn geheel wordt getrokken en in ons geval vervolgens op de huid wordt aangebracht.

De bewaring. Een ondoorzichtige, luchtdichte doos, beschermd tegen licht, vocht en sterke geuren — nooit naast koffie of specerijen, want het blad neemt alles op. Groene thee drink je idealiter binnen een jaar: in tegenstelling tot zwarte thee verliest hij snel zijn versheid en plantaardige tonen.

In cosmetica. Zoek de INCI-naam Camellia Sinensis Leaf Extract in het eerste derde deel van de ingrediëntenlijst van een product. Een vermelding helemaal aan het einde, na de conserveermiddelen, wijst op een symbolische aanwezigheid. Let ook op mogelijke naamsverwarring: Camellia Oleifera Seed Oil is een zaadolie afkomstig van een andere soort, met andere eigenschappen.