Tamanu-olie: de groene olie van de calofyl uit de Grote Oceaan

Donkergroen, dik en met een harsachtige geur: tamanu-olie lijkt op geen enkele andere plantaardige olie. Ze wordt gewonnen uit de amandelen van de calofyl, een kustboom, en wordt gedoseerd tussen 5 en 30% in een vloeibaardere basis. Zo herken, doseer en gebruik je haar.

De essentie over tamanu

• Dit is de olie van de amandelen van de calofyl, Calophyllum inophyllum, een kustboom van de eilanden in de Grote Oceaan. Op een etiket staat ze als Calophyllum Inophyllum Seed Oil.
• Ze wordt verdund tot 5 tot 30% in een vloeibaardere olie. De richtdosering voor het gezicht is 10%, oftewel 1 ml tamanu op 10 ml synergie.
• Drie kenmerken van een vierge olie: een donkergroene kleur, een duidelijke harsachtige geur en zichtbare verdikking na 10 minuten in de koelkast.
• Door haar dichte textuur is dit een voedende en verzachtende olie, geen afwerkingsolie: gebruik haar 's avonds, op een droge huid of op ruwe lichaamszones.

De calofyl is een grote boom die aan het water groeit, op zand en koraal, op de eilanden van de Stille en Indische Oceaan. Je vindt hem op Tahiti, in de atollen van de Tuamotu-eilanden — Rangiroa, Fakarava — en op de Marquesaseilanden, maar ook van Madagaskar tot Vietnam. Van de kustplanten is het een van de weinige soorten die zeewind, zout en harde wind verdraagt — wat zijn plaats in de Polynesische cosmeticatradities verklaart, naast monoï, vanille en zwarte parels.

De vrucht lijkt op een klein groen bolletje van twee tot drie centimeter. De vrucht valt op de grond, wordt geraapt en opengebroken, waarna de noten in de zon te drogen worden gelegd. Want de amandel — de ‘noot’ — wordt nooit vers geperst: hij moet eerst enkele weken in de open lucht drogen, vaak vier tot acht weken, afhankelijk van de producent. Door dit langzame drogen verschijnt de olie in de amandel; een verse amandel levert er bijna geen. De olie wordt vervolgens koudgeperst, zonder oplosmiddel, en alleen gefilterd: dat wordt een ongeraffineerde olie genoemd.

De opbrengst blijft laag — ongeveer enkele liters olie per honderd kilo noten — en het proces duurt lang. Dat is de eerste reden voor de prijs van een afgewerkt tamanuproduct, die zowel bij de drogist als online veel hoger ligt dan die van een gangbare plantaardige olie. De tweede reden is de kleur en harsachtige ondertoon, die geen enkele onnauwkeurigheid in de formulering vergeven.

In Polynesische tradities worden veel eigenschappen aan tamanu toegeschreven. In cosmetica komt het in het kort hierop neer: een vette, voedende olie, waarvan de voordelen te maken hebben met het comfort en het uiterlijk van de huid. De rest behoort tot de etnobotanie, niet tot een productfiche. Vier misverstanden komen vaak terug.

• Dit is geen monoï. Monoï is een geparfumeerd maceraat op basis van kopraolie; tamanu is een geperste olie van een heel andere plant, zonder toegevoegde geurstoffen. Ze kunnen samen in één formule voorkomen, maar elkaar nooit vervangen.
• Dit is geen etherische olie. Etherische oliën zijn vluchtige, sterk geconcentreerde extracten die je per druppel gebruikt en waarvoor eigen voorzorgsmaatregelen gelden. Hier gaat het om een vetstof die door persing is verkregen en die je verdunt in een andere vetstof.
• «Natuurlijk» betekent niet «biologisch». De tweede term verwijst naar een teeltwijze die door een controleorganisatie is gecertificeerd. Zoek op het etiket naar het logo en het nummer van de organisatie in plaats van alleen naar het woord; en bedenk dat een keurmerk informatie geeft over de teelt, niet over de versheid van de partij.
• Dit is geen olie voor de afwerking. De sensorische eigenschappen — dichtheid, kleur, geur — maken er een accentingrediënt van dat je onder een crème of melk aanbrengt, nooit als laatste laag voordat je naar buiten gaat.