Jasmijn: de bloem van de nacht

De jasmijn (Jasminum) is een klimplant met witte bloemen en verspreidt een van de meest betoverende geuren van het bloemenrijk. De bloemen worden bij dageraad geplukt, wanneer hun geurspoor op zijn hoogtepunt is, en parfumeren de nachten van de Maghreb en de grootste parfumflacons ter wereld. In cosmetica biedt de kostbare bloemige noot de huid niet alleen comfort, maar ook een zintuiglijke ervaring tijdens het verzorgingsritueel.

Witte jasmijn (Jasminum officinale). Dit is de jasmijn bij uitstek: een krachtige klimplant met blad dat afvalt tot half groenblijvend is, en witte, stervormige bloemen die de hele zomer bloeien. Hij is winterhard, klimt graag langs een trellis in de volle zon en parfumeert de tuin vanaf juni. Het extract en het bloemenwater ervan worden gebruikt in huidverzorgingsproducten.

Spaanse jasmijn (Jasminum grandiflorum). Deze nauwe verwant van de gewone jasmijn heeft grotere bloemen en levert een absolue van ongeëvenaarde rijkdom — de signatuur van grote parfums. Hij is minder winterhard en houdt van zachte klimaten of potteelt, waarbij de plant in de winter naar binnen wordt gehaald.

Arabische jasmijn (Jasminum sambac). Deze jasmijn, met groenblijvend blad en gevoelig voor kou, wordt in een pot gekweekt en bloeit beschut bijna het hele jaar door. De ronde, geurige bloemen worden zowel in verzorgingsproducten als in de beroemde jasmijnthee gebruikt.

Winterjasmijn (Jasminum nudiflorum) en gele jasmijn (Jasminum humile). Twee jasmijnen met gele bloemen, uitsluitend sierplanten: de eerste bloeit midden in de winter aan kale takken, de tweede in de zomer. Ze worden gekweekt voor de tuin, niet voor parfum.

De valse sterjasmijn (Trachelospermum jasminoides). Botanisch gezien is dit geen echte Jasminum, maar een groenblijvende klimplant met een zoete geur die muren en pergola’s bekleedt. In de tuin is hij geliefd om zijn uitbundige zomerbloei en gemakkelijke onderhoud.

Weinig bloemen nemen zo’n centrale plaats in de parfumerie in. Jasmijn is een van de twee ‘koningsbloemen’ van Grasse, naast de roos, en zijn betoverende geur zit verborgen in de meeste grote bloemige akkoorden. Bijzonder eraan: de geur kan niet eenvoudig door distillatie worden gewonnen. De geurstof wordt geëxtraheerd met oplosmiddelen, wat eerst een ‘concreet’ oplevert en vervolgens het absolue, die amberkleurige vloeistof met een zeldzame intensiteit.

Aan deze zeldzaamheid hangt een prijskaartje. Omdat de oogst bloem voor bloem bij het ochtendgloren gebeurt, zijn bijna 8.000 bloemen nodig voor 1 gram absolue. In een verzorgingsproduct wordt deze kostbare noot daarom slechts in sporen gedoseerd — genoeg om een zintuiglijke ervaring te kenmerken, nooit om te overheersen. Het is deze lijn, van de gekweekte tuin tot de druppel absolue, die de bloem van de nachten verbindt met onze avondrituelen.

• Standplaats — Volle zon tot halfschaduw: jasmijn bloeit des te beter naarmate hij meer licht krijgt; in te dichte schaduw wordt de bloei schaarser.
• Bodem — Een goed gedraineerde, losse en frisse bodem; kies voor vorstgevoelige variëteiten zoals sambac bij voorkeur voor teelt in een pot die 's winters naar binnen kan.
• Ondersteuning — Een klimrek, pergola of hekwerk: net als alle klimplanten — clematissen, wijnstokken, kiwi's — heeft jasmijn iets nodig om zich aan vast te hechten en zich te ontplooien.
• Snoeien — Meteen na de bloei, om het blad lucht te geven, de plant in toom te houden en nieuwe bloemen voor het volgende seizoen te stimuleren.
• Winter — Een mulchlaag aan de voet volstaat voor winterharde variëteiten (witte jasmijn, sterjasmijn); zet potten met gevoelige soorten vóór de vorst binnen.

Een goed aangeplante jasmijn bloeit jarenlang en keert elke zomer terug als een vaste afspraak. Weinig variëteiten dragen vruchten: alles draait om de bloem en om die nachtelijke geur die bij het ochtendgloren wordt geplukt. Wat de huid betreft, geven onze gebruiksadviezen de dosering van het extract aan; voor een duo combineert jasmijn prachtig met de roos uit onze collectie.